Ιστορικό

Η κρατική αρχειακή Yπηρεσία στην Ελλάδα συστάθηκε το έτος 1914 επί της πρωθυπουργίας του Ελευθερίου Βενιζέλου, με την επωνυμία Γενικά Αρχεία του Κράτους (Γ.Α.Κ.). Η ίδρυση των Γ.Α.Κ. πραγματοποιήθηκε με μεγάλη καθυστέρηση σε σύγκριση με άλλα κράτη της Ευρώπης, τα οποία είχαν ήδη οργανωμένες αρχειακές υπηρεσίες και τα απασχολούσε ήδη η προβληματική της ελεύθερης έρευνας στο αρχειακό τους υλικό. Συστηματική παραγωγή εγγράφων για το μετέπειτα Ελληνικό Κράτος αρχίζει με την κήρυξη της Επανάστασης του 1821, όταν δημιουργούνται οι πρώτες κρατικές δομές. Αν και στα χρόνια του Αγώνα τηρούνται αρχεία σε κάθε βαθμίδα της διοίκησης, πολιτικής και στρατιωτικής, ουσιαστικά μέτρα για την αρχειακή οργάνωση θεσπίζονται κατά την περίοδο της διακυβέρνησης του Ιωάννη Καποδίστρια.

1443
Ιδρύεται το Αρχειοφυλακείο της Κέρκυρας, το οποίο περιελάμβανε έγγραφα των χρόνων 1500-1864.

16ος αιώνας
Αρχειακές Υπηρεσίες υπήρχαν στο Ιόνιο Κράτος, στη Σαμιακή Πολιτεία και στη Κρητική Πολιτεία και συγκεκριμένα λειτούργησαν τα ακόλουθα Αρχειοφυλακεία: Ζακύνθου, Ιθάκης, Κερκύρας, Κεφαλληνίας, Κυθήρων, Λευκάδος, Παξών και Σάμου.

1821-1823
Ιδρύονται η «Διοίκησις», η «Αρχιγραμματεία της Επικρατείας», τα «Μινιστέρια»(στη συνέχεια «Γραμματείες») προς άσκηση της νομοθετικής, εκτελεστικής και δικαστικής λειτουργίας.
1829
Ιδρύεται το «Αρχειοφυλακείον της Επικρατείας», με σκοπό τη συγκέντρωση των δημοσίων αρχείων των «Μινιστερίων» και την υποδοχή των αρχείων των «Γραμματειών».
1833
Διαλύεται το «Αρχειοφυλακείον της Επικρατείας» και κάθε «Γραμματεία» παραλαμβάνει τα αρχεία που έχει καταθέσει.
1834
Η Εθνική Βιβλιοθήκη, ως ο κατεξοχήν κεντρικός δημόσιος φορέας με συναφείς στόχους με τα Γ.Α.Κ., αποκτά και νομική κάλυψη με το Βασιλικό Διάταγμα του 1834 και εντείνει την πολιτική της στην περισυλλογή αρχειακού υλικού.

1836
Οργανώνονται τα αρχεία του Ελεγκτικού Συνεδρίου και εκεί συγκεντρώνονται και φυλάσσονται τα δημόσια αρχεία.
1846
Συγκεντρώνονται στη Βουλή των Ελλήνων τα αρχεία των Εθνοσυνελεύσεων.
1855
Ανακοινώνεται η έκδοση των Αρχείων της Εθνικής Παλιγγενεσίας.
1864
Με την ένωση των Ιονίων Νήσων (Επτανήσου) με την Ελλάδα τα λειτουργούντα «Αρχειοφυλακεία» Κέρκυρας, Παξών, Λευκάδας, Κεφαλληνίας, Ιθάκης, Ζακύνθου και Κυθήρων περιέρχονται στο Υπουργείο Εσωτερικών.
1882
Η Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος (Ι.Ε.Ε.Ε.), νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου έθεσε ως σκοπό «την περισυναγωγήν ιστορικής και εθνολογικής ύλης και αντικειμένων συντελούντων εις διαφώτισιν της μέσης και νεωτέρας ιστορίας και φιλολογίας, του βίου της γλώσσας του ελληνικού λαού και σύστασιν Μουσείου και Αρχείου περιλαμβάνοντα τα τοιαύτα μνημεία του εθνικού βίου».
1914
Ψηφίζεται ο Ν. 380/1914 «Περί της ιδρύσεως υπηρεσίας των αρχείων του κράτους» επί κυβερνήσεως Ελευθερίου Βενιζέλου χάρη στις προσπάθειες του καθηγητή Σπυρίδωνα Λάμπρου και του ιστορικού-ερευνητή Γιάννη Βλαχογιάννη, με σκοπό "την συναγωγήν και εποπτείαν πάντων των δημοσίων αρχείων των περιλαμβανόντων έγγραφα προ πεντηκονταετίας χρονολογούμενα". Πρώτος διευθυντής των Γενικών Αρχείων του Κράτους (Γ.Α.Κ.) υπήρξε ο Γιάννης Βλαχογιάννης, ο οποίος δώρισε στα Γ.Α.Κ. την πολύτιμη συλλογή του και πρώτος πρόεδρος της Εφορείας ο Νικόλαος Γ. Πολίτης. Στην υπηρεσία περιέρχονται τα λειτουργούντα Αρχεία των Ιονίων Νήσων, της Κρήτης και της Σάμου.
1939
Ψηφίζεται ο Ν. 2027/1939 «Περί αναδιοργανώσεως της υπηρεσίας των Γενικών Αρχείων του Κράτους».
1991
Ο Ν. 1946/1991 καθορίζει το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία των Γενικών Αρχείων του Κράτους (Γ.Α.Κ.) (μέχρι και την ψήφιση του νέου Ν. 4610/2019 των Γ.Α.Κ.), σύμφωνα με τον οποίο η Κεντρική Υπηρεσία (Κ.Υ.) διαρθρώνεται σε Τμήματα και ιδρύονται Αρχεία στις έδρες εκείνων των Νομών, που μέχρι τότε δεν υπήρχαν.
2003
Μετεγκατάσταση της Κεντρικής Υπηρεσίας (Κ.Υ.) των Γενικών Αρχείων του Κράτους (Γ.Α.Κ.) και εγκαίνια του νέου κτηρίου (10.11.2003)
2005
Η μέχρι τότε αυτοτελής δημόσια Υπηρεσία «Αρχεία Πρωθυπουργού, Υπουργών και της Γενικής Γραμματείας της Κυβέρνησης» (ιδρυτικός νόμος Ν.2846/2000) υπάγεται στην Κεντρική Υπηρεσία (Κ.Υ.) των Γενικών Αρχείων του Κράτους (Γ.Α.Κ.) με τον Ν.3391/2005.
2011
Εθνική Συνδιάσκεψη, υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας, για τη διαμόρφωση της νέας Αρχειακής Πολιτικής και Πολιτικής Βιβλιοθηκών και σύνταξη Λευκής Βίβλου.
2014
Συμπλήρωση 100 χρόνων από την ίδρυση των Γενικών Αρχείων του Κράτους (Γ.Α.Κ.). Πραγματοποιήθηκε έκθεση
«100 χρόνια Γενικά Αρχεία του Κράτους, 500 χρόνια Ιστορίας» Δελτίο Τύπου . Δείτε τον κατάλογο της Έκθεσης.

2019

Ο Ν. 4610/2019 καθορίζει το νέο νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία των Γενικών Αρχείων του Κράτους (Γ.Α.Κ.), σήμερα.
Η Κεντρική Υπηρεσία (Κ.Υ.) λειτουργεί σε επίπεδο Γενικής Διεύθυνσης και είναι αρμόδια για την εποπτεία και το συντο­νισμό των επιμέρους Διευθύνσεων και Τμημάτων, σε κεντρικό και περιφερειακό επίπεδο.

ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ
Τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού και η Ελληνοαμερικανική Ένωση παρουσιάζουν την έκθεση «ΓΑΚ-ART: Αφηγήσεις & Αναγνώσεις».

Με αφορμή τον εορτασμό της επετείου των 200 χρόνων από την κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης, 28 σύγχρονοι καλλιτέχνες εμπνέονται από αρχειακά τεκμήρια των Γενικών Αρχείων του Κράτους που αφηγούνται...Read more
ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Σαν καράβι μικρό που λιμάνι θα πιάσει» προσφέρεται διαδικτυακά σε μαθητές/-τριες Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και υλοποιείται στο πλαίσιο της επετειακής έκθεσης με τίτλο "Τρέξε επάνω εις τα κύματα της φοβεράς θαλάσσης. 1821. Ο Αγώνας στη Θάλασσα", που συνδιοργανώνουν τα Γενικά Αρχεία...
Read more
ΕΠΕΤΕΙΑΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
Το Ίδρυμα Ευγενίδου και Τα Γενικά Αρχεία του Κράτους συνδιοργανώνουν, στο πλαίσιο της «Πρωτοβουλίας 1821-2021», την έκθεση "Τρέξε επάνω εις τα κύματα της φοβεράς θαλάσσης" (Α. Κάλβος, Ωδή προς Αγαρηνούς) 1821. Ο Αγώνας στη θάλασσα.

Σπάνια αρχειακά τεκμήρια και μουσειακά κειμήλια των Γενικών Αρχείων του Κράτους αναδεικνύουν την ιστορική πορεία και την...Read more
Newsletter Ιουλίου - Αυγούστου
.
Το Newsletter για τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο είναι έτοιμο. Ενημερωθείτε για τις δράσεις μας και τα τελευταία νέα από τον χώρο της αρχειονομίας.Read more
«Η έρευνα για τον Ναυτικό Αγώνα μέσα από τα αρχεία»

Στο τρίτο επεισόδιο της σειράς podcasts «λέγειν & ιστορείν» φιλοξενείται η ερευνήτρια οικονομικής και ναυτιλιακής ιστορίας Δρ. Κατερίνα Γαλάνη.

Η συζήτηση με την ιστορικό αναπτύσσεται γύρω από την πρόσφατη ιστορική έρευνα για τον Αγώνα στη θάλασσα και ξεδιπλώνει τον πλούτο του αρχειακού υλικού....
Read more
ΕΒΓΗΚΑΜΕΝ ΕΙΣ ΤΑ ΠΑΝΙΑ
Η έκδοση «Εβγήκαμεν εις τα πανία» αποτελεί ένα προσωπικό ημερολόγιο καταστρώματος πολεμικού σκάφους του Αγώνα. Πρόκειται για το χειρόγραφο ημερολόγιο που διατηρούσε ο πλοίαρχος του πλοίου «Μιλτιάδης», Γεώργιος Σαχίνης, από το 1824 ως το 1827 και στο οποίο καταγράφονται οι πολεμικές επιχειρήσεις, υπό τις οδηγίες του Ναυάρχου Ανδρέα Μιαούλη, και η καθημερινότητα...
Read more
Επίσημη Παρουσίαση Έκθεσης στην Α.Ε. Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου

 
Δελτίο Τύπου επίσημης παρουσίασης της έκθεσης ...

Read more
Την Τετάρτη 9 Ιουνίου γιορτάζουμε την Διεθνή Ημέρα Αρχείων και σας περιμένουμε να επισκεφθείτε την Έκθεση «Τρέξε επάνω εις τα κύματα της φοβεράς θαλάσσης. 1821. Ο Αγώνας στην Θάλασσα» στον χώρο του Ιδρύματος Ευγενίδου. Την έκθεση συνδιοργανώνουν το Ίδρυμα Ευγενίδου και τα Γενικά Αρχεία του Κράτους - ΓΑΚ στο πλαίσιο της Πρωτοβουλία 1821-2021 / Initiative 1821-2021. Δείτε το trailer της Έκθεσης!
ΝΑΠΟΛΗ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑ 1821-2021

Τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, το Κρατικό Αρχείο της Νάπολης και η Εταιρεία Κυπριακών Σπουδών, ανακοινώνουν την έναρξη της Ψηφιακής Έκθεσης ¨ΝΑΠΟΛΗ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑ 1821- 2021¨.
Ακολουθήστε μας στην εικονική περιήγηση στις αίθουσες του Κρατικού Αρχείου της Νάπολης, όπου μπορείτε να δείτε, ...

Read more
Συμμετοχή των Γ.Α.Κ. σε Ημερίδα του 1ου και 5ου ΠΕΚΕΣ Αττικής

Τα Γενικά Αρχεία του Κράτους σε συνεργασία με το 1ο και 5ο ΠΕΚΕΣ Αττικής, διοργάνωσαν στις 25 Φεβρουαρίου 2021, Επιμορφωτική Διαδικτυακή Ημερίδα με θέμα: «Το 1821 μέσα από τα Γενικά Αρχεία του Κράτους», όπου παρουσιάστηκαν τα σημαντικότερα τεκμήρια που φυλάσσονται στην Κεντρική Υπηρεσία από το ιστορικό αρχείο του 1821,...

Read more
Την Τετάρτη 8 Ιουλίου 2020, επισκέφτηκε την Κεντρική Υπηρεσία των Γενικών Αρχείων του Κράτους (Γ.Α.Κ.) η Υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων, κ. Ν. Κεραμέως, κατόπιν πρόσκλησης της Εφορείας των Γ.Α.Κ. Διαβάστε το Δελτίο Τύπου της επίσκεψης.